محمود اروج زاده
Orouj@ccwmagazine.comنصرالله جهـانگرد دبير شورای عالی اطلاعرسانی
گفت: «استانداردسازی نمايش الفبای فارسی تحت يونیكد
آغاز شده است و به زودی طراحی ماشينها
و سيستمهای
ترجمه همزمان و حمايت از توليد ديتا به زبان فارسی نيز آغاز میشود.»
جهانگرد، نبود فضای جامع برای كاربران فارسیزبان
را موجب گسترش ناخواسته زبان انگليسی در كشور خواند و به برنامههای
انجام شده در زمينه رفع اين مشكل اشاره كرد. وی همچنين از بخش خصوصی
به عنوان محور اين كار ياد كرد و افزود: «بايد اين بخش مورد تاكيد
بيشتر قرار گيرد تا بتواند با سرمايهگذاری
در توسعه توانمندی نيروی انسانی كشور گام بردارد.» (نقل از
ايسنا)
توجه به «لزوم توجه
به زبان فارسی در شبـكه!» را بايد
به فال نيك گرفت، كه سرانجام تصميمگيرندگان
اين حوزه، به ويژه جناب جهانگرد، آن را به صورت جدی و اصولی در
برنامههای
خود قرار دادهاند؛
(هرچند ايشان پيشتر در
گفتوگو با ماهنامه دنيای کامپيوتر و ارتباطات از اين موضوع سخن گفته بود)
اکنون شايسته است اين واقعيت نيز به صورت جدی مورد توجه
قرار گيرد كه بخش خصوصی، در اينجا نيز (همانند تمام مراحل فرايند
معرفی و توسعه اينترنت در کشورمان) پيشتاز و برنده است، و بيش و پيش از
دستورالعملها
و برنامههای
دولتی، توانسته به خوبی از پس آن برآيد. يك مقايسه ساده ميان معدود
پايگاههای
اطلاعاتی موجود در شبكه كه از سوی سازمانهای
عريض و طويل و مسئول دولتی -و عموماً به صورت غيراستاندارد- راهاندازی شده،
با بیشمار
سايتهايی
كه از سوی بخش خصوصی و جوانان و اهل دانش و فرهنگ كشور تاسيس شده و به طور
منظم روزآمد میشوند، به وضوح اين واقعيت را تاييد میكند.
البته عبارات
«حمايت» و «محوريت بخش خصوصی» كه در متن سخنان ايشان آمده، نشان از
توجه خوب به نقشی است كه دولت و خود ايشان به عنوان برنامهريز
و مجری بر عهده دارند، و اين موجب اميدواری است.
ولی آيا اين را میدانند
كه در حال حاضر، مطرحترين
و يكی از قديمیترين سايتهای
فرهنگی-هنری كشور را يک دانشجوی باانگيزه و فعال با همراهی چند جوان
علاقهمند ديگر
تاسيس کرده و با سرمايه شخصی و به تنهايی میگرداند
که اکنون به يکی از منابع محدود اطلاعرسانی
فارسی حوزه هنر و فرهنگ ايران در اينترنت بدل شده است؟
آيا اين را میدانند
كه تعداد فراوانی از جوانان ما به طور مستقل و با علاقه، مشغول انتشار محتوای
سرشار خبری و آموزشی در حوزه فناوری اطلاعات هستند كه گاه با رسانههای
سنتی اين حوزه (نشريات و منابع خبررسانی) به خوبی رقابت میكنند؟
آيا میدانند
كه چند جوان بااستعداد ايرانی -كه مطابق روال رايج در حوزههای
دانشگاهیمان الآن میتوانستند
در گوشهای
راحت در خارج كشور مشغول کار و تحصيل باشند- بدون هيچ حمايت رسمی، يك سيستم فارسی پيچيده
برای خدماتدهی
به وبلاگها طراحی و اجرا نمودهاند
كه خود به يك ماشين عظيم و پرظرفيت توليد و انتشار محتوای فارسی در پهنه شبكه
اينترنت تبديل شده است، و عليرغم همه مشكلات موجود، يكسال
تمام آن را با موفقيت سرپا نگهداشتهاند؛
و هيچ میدانيد
كه مشابه چنين سيستمی را غير از زبان اول اينترنت -يعنی انگليسی- در
زبان ديگری نمیشناسيم؟ محض اطلاع بد نيست بدانيد که همان سيستم
معروف انگليسی
را نيز مدتی پيش، گوگل در يک معامله پرسروصدا خريد و از آن خود نمود!
و هيچ باورتان میشود
که در دنيای وبلاگ (که
به شهادت صاحبنظران
تکنولوژی ارتباطات و اطلاعرسانی،
اکنون به يک پديده مهم و تاثيرگذار تبديل شده، به طوری که هم محافل
آکادميک و دانشگاهها
به آن روی آوردهاند،
و هم غولهای
اين تکنولوژی مانند گوگل و و حتی مايکروسافت برايش دندان تيز کردهاند،
و در جنگ اخير نيز به خوبی نقش خود را به عنوان يک رسانه موثر نشان داد) زبان فارسی توانسته
رتبه دوم را از آن خود کند! در حالی که به نظر میآمد
بايد اين مقام از آن زبانهايی
مانند چينی يا مثلا اسپانيولی باشد؟ اين بدان معناست که اکنون فارسیزبانان،
بيش از غالب زبانهای
ديگر، علاقهمند
و مشغول توليد و انتشار منظم محتوای زبان خود در شبکه جهانیاند،
و اين يعنی يک برگ برنده در دنيايی که برسر توليد محتوا رقابتی شديد در
جريان است!
باز هم مثالهای
ديگری از همين دست میتوان
زد؛ جالب اين که غالب اين سايتها
نيز، پيشاپيش، لزوم رعايت يک استاندارد واحد را منطقا پذيرفتهاند
و از اين رو نوعی توافق جمعی در اين زمينه حاصل شده است (البته اگر
هم موارد نقضی هست، عموما در سايتهای
رسمی و دولتی است!) همچنين معتقدم که اگر کارهايی که در این
حوزه از سوی علاقهمندان
و مشتاقان به صورت آزادانه و بدون حمايت رسمی انجام شده (از جمله
همين مثالهايی
که آورده شد) ارزيابی گردد، بیترديد
بيش از توان يک يا چند سازمان و حتی وزارتخانه خواهد بود که گاه
بودجههای
سرسامآوری
را میبلعند
و هيچ بازدهی ندارند.
به نظر میرسد
يک نهضت توليد محتوای فارسی در اينترنت، و در زمينههای
گوناگون فرهنگی، هنری، ادبی، اجتماعی و علمی، مدتی است که آغاز شده
است.