پنتيوم 4 ساخت اينتل: اين پروسسور در سرعت‌های 1600 تا 2500 مگاهرتز موجود است. اين پروسسور نسبتا جديد جايگزين پنتيوم 3 و سلرون شده است. پنتيوم 4 برای كار در سرعت‌های بسيار بالا طراحی شده است و اين كار توسط كاهش بار كاری پروسسور در هر سيكل كلاك انجام شده است. بنابراين يك پنتيوم 4 با سرعت 2000 مگاهرتز دو برابر بهتر از يك پنتيوم 3 يا سلرون با سرعت 1000 مگاهرتز كار نمی‌كند و تنها در اجرای برخی برنامه‌ها بهتر از يك آتلون سريع رفتار می‌كند.

   سيستم‌های پنتيوم 4 وقتی مجهز به حافظه RD باشد، در اجرای برنامه‌هايی كه نياز به دسترسی به مقدار زيادی از محتويات حافظه را دارد، بسيار خوب عمل می‌كنند و وقتی مجهز به حافظه DDR باشد، اندكی ضعيف‌تر عمل می‌كنند. برخی برنامه‌های محاسباتی به خصوص در زمان دسترسی به بانك‌های اطلاعاتی بزرگ به مقدار زيادی حافظه نياز دارند. ولی در برنامه‌های معمولی يك پنتيوم 4 با آتلونی كه چند صد مگاهرتز كندتر است برابری می‌كند. بدون شك كامپايلرهای جديد كه برای پنتيوم 4 تنظيم شده‌اند، عملكرد بهتری دارند ولی هنوز برای استفاده از تمام قابليت‌های پنتيوم 4 در نرم‌افزارهای تجاری زود است.

   در واقع 3 نوع پنتيوم 4 وجود دارد: مدل‌های اصلی از فناوری ويفر 180 نانومتری و حافظه cache 256 كيلوبايتی استفاده می‌كردند. مدل‌های جديدتر از فناوری ويفر 130 نانومتری و حافظه cache 512 كيلوبايتی استفاده می‌كنند. در مدل‌های اخير به نام سلرون، از فناوری ويفر 180 نانومتری استفاده می‌شود و حافظه cache آنها تنها 128 كيلوبايت است؛ اين پروسسورها خيلی زود داغ می‌كنند. مدل‌های معدودی از سيستم‌های پيشرفته دارای پنتيوم 4، با سرعت‌های 2400 و 2533 مگاهرتز از RAMBUS PC1066 به جای PC800 استفاده می‌كنند كه در داده‌های با حجم بالا عملكرد فوق‌العاده بهتری نشان می‌دهد.

   در اين قسمت دو سيستم نمونه برای آزمايش نحوه عملكرد پروسسورهای پنتيوم و آتلون در برنامه‌های مختلف معرفی می‌شوند:

در زير نرم‌افزارهای مورد آزمايش و نتيجه آن روی دو سيستم بالا را مشاهده می‌كنيد:

   اين نرم‌افزار محبوبيت زيادی در بين گرافيست‌ها دارد. در اين تست مشاهده می‌شود كه پنتيوم حدود 13% كندتر از آتلون است.

در اين تست مشاهده می‌شود كه پنتيوم حدود 21% كندتر از آتلون است.

در اين تست مشاهده می‌شود كه پنتيوم حدود 25% كندتر از آتلون است.

در اين تست مشاهده می‌شود كه پنتيوم حدود 35% كندتر از آتلون است.

   به دليل بخش محاسبه اعشار كه در آتلون بسيار قوی‌تر از پنتيوم است، در برنامه‌های مهندسی آتلون بهتر كار می‌كند. برنامه Phase 2 يك برنامه محاسبه فشار مكانيكی بر اجسام هندسی پيچيده با استفاده از المان محدود 2 بعدی است.

   در يك اقدام جالب توجه شركت AMD نشان داد كه نسخه 2002 برنامه SysMark دارای ايراد اساسی است. (در اين مورد بعدا بحث خواهيم كرد.) بنابراين در اينجا از نسخه 2000 اين برنامه استفاده شده است.

   به جز در يك مورد كه به دليل ايراد برنامه Windows Media Encoder يكی از قابليت‌های آتلون مورد استفاده قرار نگرفته و در نتيجه كندتر از پنتيوم كار كرده، در باقی موارد آتلون يا سريع‌تر از پنتيوم بوده و يا دو پروسسور هم سرعت بوده‌اند.

آتلون در تمامی تست‌ها به جز يك مورد يا سريع‌تر از پنتيوم بوده و يا هم سرعت.

   شبكه‌های عصبی روز به روز اهميت بيشتری می‌يابند. نرم‌افزار فوق نرم‌افزاری قوی برای تحليل شبكه‌های عصبی است. اين نرم‌افزار را می‌توان برای پيش‌بينی بازار، سهام، اوراق قرضه و هر جايی كه نياز به پيش بينی پارامتری باشد، به كار برد. در اين كاربرد آتلون به راحتی از سد پنتيوم عبور می‌كند.

   در اين قسمت چند سيستم ديگر برای آزمايش نحوه عملكرد پروسسورهای پنتيوم و آتلون در برنامه‌های مختلف آمده است:

   با نگاه كردن به شكل‌های 9، 10 و 11 می‌بينيم كه در اينجا نيز با استفاده از نرم‌افزار SysMark 2002 نتايج به نفع پنتيوم است. اين مساله برای شركت AMD بسيار عجيب بود زيرا نسخه قبلی SysMark كه در سال 2001 عرضه شده بود، آتلون را بسيار برتر از پنتيوم ارزيابی كرده بود. مسوولان شركت با بررسی بيشتر دريافتند كه نسخه‌های جديد نرم‌افزارهای Adobe Photoshop, Windows Media Encoder, Microsoft Office در ويرايش جديد SysMark به طور كامل در نظر گرفته نشده است. به طور مثال در ويرايش 2001 حدود 13 فيلتر مختلف برنامه Adobe Photoshop اجرا می‌شوند ولی در ويرايش 2002 تنها 3 فيلتر قديمی و 3 فيلتر جديد اجرا می‌شوند منتها چند بار اين عمل تكرار می‌شود. فيلترهای مورد استفاده فيلترهايی است كه به علت استفاده از قابليت‌های پنتيوم روی آن سريع‌تر اجرا می‌شوند. با تصحيح برنامه و تكميل فيلترها كفه ترازو به نفع آتلون برگشت.

   در شكل 12 می‌بينيم كه در زمينه تبديل موسيقی به فايل‌های فشرده MP3 نيز رقابت به نفع آتلون است. توجه داشته باشيد كه اين كار تنها اندكی متكی به پهنای باند بين پروسسور و حافظه است. در صورت حركت به سوی صوت و تصوير در شكل 13 مشاهده می‌كنيد كه وضعيت كاملا متفاوت است. اين پديده به دو دليل روی می‌دهد: اول اينكه كدك DivX برای پنتيوم 4 بهينه شده است و دوم اينكه عمليات فشرده‌سازی صوت و تصوير بسيار وابسته به پهنای باند بين پروسسور و حافظه است. اينتل در اين مورد خيلی جلوتر از AMD است.

در اينجا نيز پنتيوم جلوتر از آتلون است.

   اين نرم‌افزار با استفاده از الگوريتم فشرده‌سازی JPEG و LZ77 كاركرد پروسسور را اندازه‌گيری می‌نمايد. (شكل 15 و 16) همانطور كه می‌بينيد آتلون +2600 سريع‌تر از پنتيوم 2.53 است ولی كندتر از پنتيوم 2.66. تا جايی كه مربوط به استفاده پروسسور از حافظه است، پنتيوم آتلون را به دليل سرعت بالای باس پشت سر می‌گذارد. سرعت انتقال اطلاعات در پروسسور آتلون حدود 2.7 گيگابيت در ثانيه است، در مقابل پنتيوم با سرعت 4.2 گيگابيت در ثانيه.

   گر چه 3Dmark يك بازی به حساب نمی‌آيد ولی ما بررسی خود را با آن آغاز می‌كنيم. (شكل 17) همانطور كه می‌بينيد خانواده پنتيوم جلوتر است. حال بهتر است كه به چند بازی واقعی نگاه كنيم.

   اين بازی از بسياری جهات شبيه بازی Quake3 است. (شكل 18) در اينجا نيز پنتيوم جلوتر است. البته از يك بازی وابسته به موتور بازی Quake جز اين نيز انتظاری نمی‌رود.

در اينجا نيز پنتيوم حدود 15% بهتر كار می‌كند.

   نسخه دوم اين بازی احتمالا بازی محبوب طرفداران آتلون خواهد شد. (شكل 20) در اينجا آتلون به ميزان بسيار اندكی (در حد 2 تصوير در ثانيه) بيشتر از پنتيوم كار می‌كند.

   در اينجا سه نرم‌افزار مختلف را بررسی می‌كنيم: 3D Studio Max 4.26، Maya 4.0.1 و نسخه جديد Lightwave به نام Lightwave v7.5. در اين تست زمان لازم برای توليد يك تصوير سه بعدی اندازه گيری شده است. نسخه 3D Studio Max كه در تست استفاده شد، بر اساس قابليت‌های ويژه پنتيوم نوشته شده است و در شكل 21 نيز می‌بينيد كه پنتيوم بهتر عمل می‌كند. (شكل 22 و 23 و 24) هنوز آخرين نسخه 3D Studio Max كه نگارش 5 آن است، آزمايش نشده است. گفته شده است كه نگارش فوق برای آتلون بهينه شده است. نرم‌افزار Maya برای پروسسور خاصی نوشته نشده و هر دو پروسسور تقريبا مشابه عمل می‌كنند. در نرم‌افزار Lightwave مدت زمان لازم بسيار وابسته به نوع صحنه است و نتيجه مشخصی به دست نمی‌دهد.

   در شكل‌های 28 و 29 و 30 و 31 و 32 و 33 می‌بينيد كه از نرم‌افزار SPECviewer استفاده شده است. اين نرم‌افزار به دليل قديمی بودن از قابليت‌های پنتيوم استفاده نمی‌كند و چون بار محاسباتی زيادی دارد آتلون در اين تست بسيار قوی ظاهر شده است.

   با سيستم‌های فوق، نسخه نهايی نرم‌افزار 3D Studio در 13 آزمايش مورد تست قرار گرفت. نتايج نشان داد كه در مواردی كه تعداد منابع نور متعدد و اشكال هندسی پيچيده بودند، پنتيوم حدود 15% تا 20% بهتر عمل كرده است. ولی در زمينه پياده سازی Texture مشابه همديگر هستند.

   1. در اين آزمايش رندر كردن تصوير معروف 3D Studio (شكل 34) انجام شده است. تعداد چند ضلعی‌ها 4160 تا و 3 منبع نور موجود است. همانطور كه در شكل 35 می‌بينيد، آتلون اندكی سريع‌تر از پنتيوم است.

   2. در تصوير 36 كه مورد تست قرار گرفت، حدود 53528 چند ضلعی و 2 منبع نور موجود است. در شكل 37 اين بار پنتيوم سريع‌تر است.

   نتيجه چند آزمايش ديگر در شكل‌های 38 تا 41 آمده است. در كل ميبينيم كه به دليل وابسته بودن رندر نهايی به قدرت محاسبه اعشار، آتلون با وجود سرعت كلاك پايين‌تر و حافظه Cache معادل نصف پنتيوم، در رقابت بسيار نزديك پنتيوم است.

   جالب توجه است كه به دليل سريع‌تر بودن لايه اول Cache دسترسی به آن سريع‌تر است و در صورتی كه اندازه متغير از آن تجاوز نكند، لايه دوم استفاده نخواهد شد. در پنتيوم با گذشت اندازه متغير از اندازه لايه اول، سرعت دسترسی به آرامی كاهش می‌يابد؛ برخلاف آتلون كه اين گذشت با سقوط شديد سرعت بسيار مشهود است.

   آزمايش اول شامل قرار دادن يك رشته اعداد ثابت در حافظه و سپس خواندن مجدد آنها بود. در شكل 42 می‌بينيم كه پنتيوم با يك منحنی نسبتا هموار بالاتر از آتلون با يك سقوط شديد است. اين امر به دليل پهنای باند بدون رقيب اينتل است.

   در آزمايش دوم، با اندكی تغيير نسبت به اولی، اين بار يك عدد صحيح نيز به آن اضافه می‌كند. در شكل 43 می‌بينيم كه آتلون نسبت به تست اول تغيير نسبتا اندكی دارد در حالی كه عملكرد پنتيوم به شدت تضعيف شده است.

   در اينجا نسخه آزمايشی برنامه فوق استفاده شده‌است. به عملكرد ضعيف بخش محاسبات اعشاری (FPU) در پنتيوم توجه كنيد. البته پنتيوم از چيپ‌ست فوق العاده VIA P4X266 بهره‌مند است.

نتيجه‌گيری:
   از آزمايشات مختلف نرم‌افزاری نتيجه می‌شود كه در برنامه‌های محاسباتی و مهندسی پيچيده و همچنين در برنامه‌های گرافيكی كه برای اجرا به بخش محاسبات اعشاری پروسسور زياد وابسته هستند، پروسسورهای سری آتلون موفق‌تر ظاهر شده‌اند. در حاليكه در برنامه‌های تبديل فرمت‌های گوناگون فايل‌های صوتی و تصويری و فشرده‌سازی فايل‌ها پروسسورهای سری پنتيوم قوی‌تر هستند. بديهی است كه انتخاب پروسسور مناسب كاملا بستگی به كاربرد مورد انتظار دارد و نويسنده اميدوار است كه خواننده پس از مطالعه اين مقاله به شناخت كافی برای انتخاب پروسسور مناسب برسد.